अनेकदा ऐकण्यात येते की, प्राचीन काळी प्रचलीत असलेले सोमरस हे दारू किंवा मद्याचेच दुसरे नाव आहे. परंतु आपल्याला माहीत आहे की वैदिक काळात आचार विचारांची शुद्धता काटेकोरपणे पाळली जात असे. ज्या काळी धर्म अध्यात्माने इतकी उंची गाठली त्या काळात लोक दारूसारख्या व्यसनात अडकलेले असतील, हे शक्य वाटत नाही. कारण धर्म आणि अध्यात्माशी संबंधीत ग्रंथांमध्ये व्यसन किंवा नशा करण्याला पाप संबोधले आहे. सोमरस म्हणजे दारू किंवा मद्य नव्हे, हे सिद्ध करणारे काही पुरावे पाहा...मन्त्र: सुतपात्रे ............ दध्याशिर: ।। (ऋग्वेद-1/5/5)
अर्थ. हे शुद्ध दूधमिश्रित सोमरस, सोमपानाची तीव्र इच्छा बाळगणार-या इंद्रदेवाला प्राप्त होऊ दे.
मन्त्र: तीव्रा: ....... तान्पिब ।। (ऋग्वेद-1/23/1)
अर्थ. हे वायूदेव सोमरस फारच तिखट असल्यामुळे दूध मिसळून तयार केले आहे. आपण हे प्राशन करूया.
मन्त्र: शतं वा य: शुचीनां सहस्रं वा समाशिराम् । एदुनिम्नं न रीयते ।। (ऋग्वेद-1/30/2)
उताराच्या दिशेने वाहणार-या पाण्याप्रमाणे प्रवाहित होणार-या सोमरसात शेकडो घागरी दूध मिसळून इंद्रदेवाला प्राप्त होऊ दे.
या मंत्रांवरून कळते की सोमरसात दही, दूध मिसळण्यासंबंधी वर्णन आहे. आपल्याला सर्वांनाच माहीत आहे की दारूत दूध किंवा दही मिसळत नसतात. यावून स्पष्ट होते की सोमरस हे मद्य किंवा दारूसारखे नशा आणणारे पेय असणे शक्य नाही.
ऋग्वदामध्ये सोमरसासंबंधी आणखी वर्णन आहे. एका ठिकाणी तर सोमरसाची उपलब्धता इतकी दर्शविली आहे की माणसांसोबतच गायींनाही सोमरस पोटभर दिलं जायचं. यावरून आपण निष्कर्ष काढू शकतो की आजकाल प्रचलित असलेल्या लस्सीसारखे एखादे पौष्टिक पेयपदार्थ सोमरस म्हणून प्रचलित असावे.
मंगलवार, 4 जून 2019
सोमरस म्हणजे दारू नव्हे?
सदस्यता लें
टिप्पणियाँ भेजें (Atom)
कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें